Wyobraź sobie, że jesteś liderem zespołu. Wysyłasz wiadomość i czekasz na odpowiedź. Jak długo czekasz, zanim uznasz, że kolega “zniknął”? Za krótko — i panikujesz bez powodu. Za długo — i cały projekt stoi. BALLAST to system, który uczy bazy danych odpowiadać na to pytanie automatycznie, używając technik uczenia maszynowego. Problem: Protokół Raft i jego achillesowa pięta Raft to protokół konsensusu — sposób, w jaki rozproszone bazy danych (jak etcd, Consul, CockroachDB) uzgadniają, kto jest “liderem” i jakie dane są aktualne. Działa tak: ...

Co by było, gdyby AI mogło nie tylko odpowiadać na pytania, ale aktywnie planować badania naukowe? Nie chodzi o generowanie tekstu — chodzi o tworzenie spójnych, nowatorskich planów eksperymentów, które eksperci oceniają jako lepsze od tych pisanych przez ludzi. Brzmi jak science fiction? Naukowcy z Meta AI i partnerów właśnie to osiągnęli. Problem: Jak ocenić kreatywność naukową? Trenowanie modeli do zadań “zamkniętych” (matematyka, kodowanie) jest stosunkowo proste — odpowiedź jest poprawna lub nie. Ale jak ocenić plan badawczy? ...

Wyobraź sobie, że chcesz nauczyć swój telefon rozpoznawać zdjęcia potraw i podawać przepisy. Problem? Modele, które to potrafią, są gigantyczne i wymagają mocy obliczeniowej serwerowni Google. HyDRA to sprytna metoda, która pozwala dostosować takie modele do działania na urządzeniach mobilnych — bez bankructwa i bez topienia planety. Problem: Słoń w telefonie Vision Language Models (VLM) to modele AI, które rozumieją jednocześnie obrazy i tekst. Możesz pokazać im zdjęcie i zapytać “co tu widzisz?” albo “jak to naprawić?”. Brzmi świetnie, ale jest haczyk. ...

Czy zastanawialiście się kiedyś, dlaczego najnowsze modele sztucznej inteligencji, takie jak GPT-4 czy Claude 3 Opus, są tak ogromne? Mówimy o setkach miliardów, a nawet bilionach parametrów. To cyfrowe monstra wymagające ogromnych ilości energii i infrastruktur serwerowych rodem z centrum dowodzenia NASA. Przez ostatnie lata AI rozwijała się zgodnie z zasadą: “Większy znaczy lepszy.” Chcesz mądrzejszy model? Dodaj więcej warstw, więcej danych, więcej GPU. Ale — co jeśli to ślepa uliczka? ...

Czy zastanawialiście się kiedyś, dlaczego w dobie sztucznej inteligencji, która potrafi generować obrazy z niczego i pisać poezję, wciąż mamy problem z tak trywialną czynnością, jak skopiowanie tabeli z pliku PDF do Excela? To paradoks dzisiejszej technologii: wysłaliśmy łaziki na Marsa, ale faktura od dostawcy internetu w formacie PDF wciąż jest dla naszych komputerów “czarną skrzynką”. Przez dekady żyliśmy w epoce, którą można nazwać “cyfrowym średniowieczem” przetwarzania dokumentów. Nasze narzędzia – klasyczne silniki OCR (Optical Character Recognition) – były jak średniowieczni skrybowie, którzy potrafią przepisać litery, ale nie rozumieją ani słowa z tego, co piszą, a już na pewno nie pojmują, czym jest tabela, wykres czy skomplikowany wzór matematyczny. ...

Wyobraź sobie, że masz w ręku armię pomocników – kilku różnych dużych modeli językowych (LLM) – każdy z nich może pomóc w rozwiązywaniu zadania: od prostych pytań po wieloetapowe rozumowanie. Tylko że każdy pomocnik „kosztuje”: czas, energię, a czasem też dolary z budżetu API. Czy da się to wszystko ułożyć taktownie – tak, by korzystać z najtańszego wystarczającego modelu, a w razie potrzeby „podbić” mocniejszy – i jednocześnie nie przekroczyć budżetu? ...

Wyobraź sobie: jesteś w samochodzie, za chwilę może lunąć deszcz, a Twoja aplikacja pogodowa nagle mówi „za 15 minut mocne opady” — tylko… nie ma radarów w regionie i system się myli. Brzmi znajomo? Właśnie temu problemowi przygląda się najnowsza praca naukowa Precipitation nowcasting of satellite data using physically conditioned neural networks (autorzy: Antônio Catão i in.). Dzięki niej mamy nie tylko model prognozowania opadów działający wyłącznie na danych satelitarnych, ale również model, który łączy uczenie głębokie z fizyką — czyli coś, co może działać tam, gdzie nie ma radarów. W skrócie: mniej „czarnej skrzynki”, więcej rozumienia – i lepsza prognoza tam, gdzie infrastruktura meteorologiczna jest ograniczona. ...

Wyobraź sobie: jesteś w nowym mieście, które zaczyna zbierać dane o przestępstwach – jednak typy tych przestępstw są inne niż w Twoim mieście. Czy można wyszkolić jeden model, który będzie działał w obu miastach? Właśnie temu poświęcona jest najnowsza publikacja 📄 Learning A Universal Crime Predictor with Knowledge-guided Hypernetworks autorów Fidan Karimova et al., która proponuje ramy nazwane HYSTL (HYpernetwork-enhanced Spatial Temporal Learning). W tym artykule wyjaśnię, co tam jest na tapecie, dlaczego to może być ciekawe nie tylko dla badaczy, ale także dla praktyków (takich jak Ty), i jak – upraszczając – można to przełożyć na pomysły w praktyce. ...

Wyobraź sobie, że trenujesz ogromny model językowy – taki, który potrzebuje tygodni na nauczenie się podstawowych rzeczy. Każdy krok treningu kosztuje mnóstwo czasu i energii. W takiej sytuacji nawet drobna poprawa wydajności to jak znalezienie sposobu na darmową kawę w pracy – niby mała rzecz, a cieszy. I tu pojawia się SNOO – Step-K Nesterov Outer Optimizer, czyli pomysł, że momentum Nesterova, znane od lat w świecie optymalizacji, można sprytnie zastosować „na zewnątrz” zwykłego treningu. Efekt? Modele uczą się szybciej i stabilniej, a obliczenia nie rosną drastycznie. ...